Nauka › Dla nauczycieli

Darmowa pomoc na lekcje w szkole podstawowej

Materiały do matematyki dla nauczycieli

Praktyczne pomysły na lekcje matematyki, które da się przygotować w kilka minut, przygotowane z myślą o tym, jak napięty bywa szkolny dzień. Znajdziesz tu coś dla siebie bez względu na to, czy pracujesz w zerówce, prowadzisz edukację wczesnoszkolną w klasach 1–3, czy uczysz matematyki w klasach 4–6. Wszystko opiera się na polskiej podstawie programowej, używa zapisu, który dzieci znają z zeszytu (3 · 4 = 12, 12 : 3 = 4, przecinek w ułamkach dziesiętnych), i sprawdza się z pomocami, które są w prawie każdej sali: liczmanami, patyczkami, klockami, liczydłem, kostkami do gry i talią kart. Całość jest bezpłatna. Zacznij jutro od pięciominutowej rozgrzewki albo zaplanuj całą lekcję wokół jednego dobrego zadania.

Poradniki do lekcji matematyki

Nowa podstawa programowa w roku 2026/2027

Od roku szkolnego 2026/2027 stopniowo wchodzi nowa podstawa programowa (Dz.U. 2026 poz. 378), rok po roku. W tym roku obowiązuje w przedszkolu i zerówce oraz w klasach 1 i 4. W klasach 2, 3, 5 i 6 uczysz jeszcze według dotychczasowej podstawy, z dotychczasowymi podręcznikami.

Żadna z podstaw nie dzieli matematyki na poszczególne lata. Dla klas 1–3 opisuje, co uczeń ma umieć na koniec klasy 3, a dla klas 4–6 podaje jedną wspólną listę. Podział na klasy pochodzi z programu nauczania i podręcznika, dlatego na naszych stronach odróżniamy wymagania podstawy od tego, co zwykle przerabia się w danej klasie, i zaznaczamy, gdy coś zależy od podręcznika.

Kilka haseł z nowej podstawy i nowych przepisów, które w tym roku często słychać w pokoju nauczycielskim:

• Myślenie matematyczne. To osobny dział w klasach 1–3 i 4–6, obok liczb, miar, figur i danych (w klasach 4–6 także algebry). Uczniowie mają przedstawiać związki między danymi na rysunku, dzielić zadanie na etapy, sprawdzać wynik szacowaniem i uzasadniać swoje rozwiązania. W klasach 1–3 myślenie strategiczne ćwiczy się też w grach planszowych, kościanych i karcianych.
• Moduł ekonomiczno-finansowy. Pieniądze to już nie tylko rozpoznawanie monet. W klasach 1–3 dzieci liczą w sytuacjach „związanych z budżetem domowym, zakupami, oszczędzaniem”, a w klasach 4–6 porównują ceny jednostkowe i oferty: rabat, promocję, zakup w pakiecie. Przykład na lekcję: zeszyt kosztuje 4,50 zł, a pakiet trzech zeszytów 12 zł. Trzy pojedyncze zeszyty to 13,50 zł, więc pakiet jest tańszy o 1,50 zł, a jeden zeszyt kosztuje w nim 4 zł.
• Działania pisemne nie są obowiązkowe. W wymaganiach nowej podstawy nie ma sformułowania „algorytmy działań pisemnych”. Uczeń może liczyć tradycyjnym słupkiem, innym sposobem albo z zapisem obliczeń pośrednich, na przykład 16 · 5 = 10 · 5 + 6 · 5 = 50 + 30 = 80. Słupki zwykle nadal są obecne w podręcznikach do klasy 4, ale nie są jedyną drogą do dobrego wyniku.
• Od konkretu do abstrakcji. W klasach 1–3 liczmany, klocki, patyczki i palce mają być pod ręką przez cały czas, a dzieci liczą i rozumują od początku, „nie czekając, aż będą oni umieli czytać i pisać, bez ograniczania zakresu używanych przez nich liczb”. W klasach 4–6 podstawa opisuje drogę „od konkretu (modelu fizycznego), przez zapis ikoniczny do abstrakcji”, a kalkulator ma się pojawiać oszczędnie.
• Błąd jako okazja. Podstawa wprost nazywa lęk przed matematyką poważną przeszkodą i przypomina, że „błąd to okazja do zrozumienia i rozwoju”. W edukacji wczesnoszkolnej dzieci mają „prawo popełniać błędy”.
• Informacja zwrotna. Od 1 września 2026 r. nauczyciel sprawdza każdą pisemną pracę domową, którą uczeń wykona, i daje mu informację zwrotną. W klasach 1–3 obowiązkowych pisemnych prac domowych się nie zadaje, a w klasach 4–8 praca domowa jest nieobowiązkowa i nie dostaje się za nią ocen (jeśli statut szkoły tak przewiduje, odrabianie prac domowych może pomóc w podwyższeniu oceny rocznej).

Treści też się trochę przesuwają. Na koniec klasy 3 nowa podstawa przewiduje liczby co najmniej do 10 000 (dotychczas do tysiąca), odczytywanie temperatury poniżej zera i ułamki o liczniku 1, takie jak ½, ⅓, ¼, ⅕ i ⅛. W bloku klas 4–6 pojawiają się między innymi średnia arytmetyczna i układ współrzędnych, których dotychczasowa podstawa w tych klasach nie miała.

Darmowe materiały dla Twojej klasy

Do przekazania rodzicom

Niektóre pytania wracają na każdym pierwszym zebraniu z rodzicami: dlaczego w klasach 1–3 nie ma obowiązkowych zadań domowych, co właściwie mówi ocena opisowa, czy dziecko musi liczyć słupkami i co się stało ze sprawdzianem szóstoklasisty (nie ma go od reformy z 2017 roku). Te poradniki wyjaśniają to bez fachowego języka. Możesz wysłać link przez dziennik elektroniczny albo polecić je na zebraniu.

Masz ochotę na inną rozgrzewkę? Wyświetl na tablicy łamigłówkę z wersji Beequation w przeglądarce, daj uczniom dwie minuty na zastanowienie, a potem poproś, żeby wyjaśnili, jak doszli do odpowiedzi. Rozmowa o obliczeniach to jedna z podstawowych metod, które nowa podstawa zaleca w klasach 1–3, a starszym uczniom też dobrze robi. Więcej takich pomysłów znajdziesz w poradniku o grach matematycznych na lekcje.